Müverrih

Değerli Hocamız Prof. Dr. İdris Bostan‘ın denizhaber.com sitesinde yayınlanan yazısını konuyu tekrar gündeme getirmek adına tekrar yayınlıyoruz.

XV. yüzyılın sonlarından itibaren bir Deniz İmparatorluğu olarak yapılanmasını oluşturmaya başlayan Osmanlıların denizciliğe verdiği önem bugün henüz yeterince kavranabilmiş değildir.

Karadeniz, Marmara ve Ege denizlerini bir Türk gölü haline çevirdikten sonra, Akdeniz’in hemen tamamında hakimiyetini gerçekleştiren, diğer taraftan Kızıldeniz ve Basra Körfezi’ni kontrolüne alarak yüzlerce yıl deniz yollarının güvenliğini sağlamayı başaran Osmanlı İmparatorluğunun merkezî deniz üssü Haliç’teki Tersâne-i Âmire idi.

Devamını oku »

İdris Bostan, Türkiye’de denizcilik tarihi çalışan tek profesör. Bostan, arşiv kayıtlarından çıkardığı bilgiler için ‘Benim yaptıklarım deryada bir katre gibi’ diyor.

İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. İdris Bostan, Türkiye’nin az sayıdaki denizcilik tarihi uzmanından biri. Hatta tedbiri ve tereddütü bırakıp söyleyelim: İdris Bostan bu konuda çalışan Türkiye’deki tek tarih profesörü. Tabii denizcilik çevrelerinde tanınan biri olmasına rağmen biz sıradan okurlar onu geçen yıl çıkan müthiş kitabı Osmanlı Gemileri ile tanıdık. Bu büyük kitap özellikle sunduğu zengin görsel malzeme ile dikkat çekiyordu. Ama kitabın girişindeki Osmanlı donanmasının tarihini anlatan bölüm de üslubu, özgün yaklaşımları ile dikkat çekici bir nitelik gösteriyordu. Bostan o kitabında Osmanlı gemilerinin görüntüleri, eski kaynaklardan bulunan resimlerin adlandırılması konularında yaşanan karmaşayı sona erdirmeyi amaçlamış. Çoğunluğu Topkapı Kütüphanesi ve Deniz Müzesi’nden derlenen görsel malzemeyi yurtdışındaki zengin kaynaklarla besleyip kitabın İngilizce baskısını da hazırlamayı tasarlıyor. İdris Bostan’ın Türk Tarih Kurumu’ndan çıkan Osmanlı Bahriye Teşkilatı, 17. Yüzyılda Tersane-i Amire adlı bir kitabı daha var…

Prof. İdris Bostan’ın yıllardır çeşitli dergilerde kalmış bilimsel yazıları da kitap oldu. Beylikten İmparatorluğa Osmanlı Denizciliği adlı kitap, Osmanlı’nın klasik dönemine odaklanıyor. Kitap dört ana bölümden oluşuyor: ‘Deniz Politikaları’, ‘Deniz Teknolojisi’, ‘Deniz Ticaret Tarihi’… Vesileyle gidip tanıştığımız İdris Bostan’la daha çok ‘deniz tarihi nasıl yazılır?’, tarihçinin ana kaynakları nelerdir sorularına yanıt aradık. Büyük bir konuda küçük bir konuşma oldu…

Devamını oku »

Denizcilik Müsteşarlığınca Katip Çelebi’nin Türkçe ve İngilizce olarak basılan eseri Tuhfetü’l-Kibar Fi Esfari’l-Bihar (Deniz Seferleri Hakkında Büyüklere Armağan) Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürlüğü’nde tanıtıldı.

Katip Çelebi’nin Kitabı Tanıtıldı

UNESCO’nun 2009′u ”Katip Çelebi’nin 400. Doğum Yılı” ilan etmesi nedeniyle Denizcilik Müsteşarlığınca Katip Çelebi’nin Türkçe ve İngilizce olarak basılan eseri ”Tuhfetü’l-Kibar Fi Esfari’l-Bihar (Deniz Seferleri Hakkında Büyüklere Armağan)”  Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürlüğünde tanıtıldı.

Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürü Cemalettin Şevli ve kitabı yayına hazırlayan Prof. Dr. İdris Bostan’ın gerçekleştirdiği tanıtımda basın mensupları hazır bulundu.

Tanıtımda konuşan Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürü Cemalettin Şevli; kitabın tanıtımının kısa bir süre önce Ankara’da Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ve  ve Kültür ve Turizm  Bakanı Ertuğrul Günay tarafından düzenlenen bir toplantıda yapıldığını hatırlattı.

Devamını oku »

Kuruluşundan itibaren İstanbul’un fethine kadar olan 150 yıllık süreyi üç döneme ayırabiliriz;

• Marmara sahillerine ulaşma ve denizci beyliklerle temasla başlayan denizlerle tanışma: Türklerin denizlerle karşılaşması Anadolu’nun ilk fetih yıllarına kadar uzanır. 1085’te İzmir ve civarını fetheden Çaka Bey ilk defa ciddi olarak denizlerde hareket başlatan Türk beyi olmuştur. Midilli, Sakız, Sisam, Rodos gibi stratejik önemi olan adaları fetheden Çaka Bey Bizans’a karşı varlığını başarıyla korumuş Türk denizciliğine örnek olmuştur.

Selçuklular’ın Alanya’da kurdukları tersane ile Akdeniz için, Sinop’ta kurdukları tersane ile Karadeniz için bir donanma hazırladıklarını ve Anadolu’nun Akdeniz sahillerini koruma altına aldıklarını; Karadeniz’de Kırım’a kadar sefer düzenlediklerini biliyoruz. Selçuklular’dan sonra kurulan bazı beylikler de deniz faaliyetlerini ihmal etmemişlerdir. Aydınoğulları beylerinden Gazi Umur Bey kurduğu güçlü donanmayla Kıbrıs ve Girit’e, Ege sahillerini Venedik saldırılarına karşı korumak için de Bozcaada, Sakız Adası ve Gelibolu’ya seferler düzenlemiştir. Osmanlılar kendilerine öncülük eden Batı Anadolu’da kurulmuş olan denizci beyliklerin mirasından yararlandılar. Bu beylikler; Menteşeoğulları, Aydınoğulları, Saruhanoğulları ve Karesioğullarıdır. Osmanlılar Karesi Beyliği’ni sınırlarına kattıktan sonra (1347-1348) denizlere ulaşınca bir donanmaya sahip olma ihtiyacını ilk defa ciddi olarak hissettiler.

Devamını oku »