Müverrih

Günümüzün siyasî olaylarının perde arkasında çoğunlukla tarihî bir olay vardır. Dolayısıyla Kıbrıs sorunu, doğalgaz tartışmaları gibi Akdeniz havzasını ilgilendiren gelişmelerde, havzanın karmaşık tarihi arka planı çok şey ifade etmektedir.

TRT Avaz’da Dr. Fahri Solak’ın sunduğu “Türkistan Gündemi” adlı programın 3 Aralık 2011 tarihli program konusu “Akdeniz Havzası Enerji Kaynakları ve Kıbrıs’ta Güncel Gelişmeler” idi. Prof. Dr. Faruk Sönmezoğlu (İ.Ü. SBF Öğretim Üyesi) ve Prof. Dr. İdris Bostan’ın (İ.Ü. Akdeniz Dünyası Araştırmaları Programı Başkanı) konuk oldukları programda güncel meseleler ve tarihî arka planı üzerine doyurucu bir değerlendirme yapıldı.

Devamını oku »

Tarihî olaylar görsel malzeme ile zenginleştirildiğinde daha “canlı”, daha ete kemiğe bürünmüş bir hal alıyor. Savaş tarihi anlatan kitaplarda ya da askerî tarih tezlerini ileri süren hocaların araştırmalarında görsel malzemenin eksikliği bana göre ciddi bir eksikliktir. Olmazsa olmazı değildir ancak metne sinematografik bir taraf kazandırır.

The Borgias adlı 8 bölümlük dizide bir savaş sahnesiyle karşılaştım. Cem Sultan’ın da canlandırıldırıldığı dizinin ana karakteri olan Papa’ya karşı Fransa kralının ordusunu Roma’yı istila etmek üzere İtalya’ya sefere çıkarması büyük karışıklıklara yol açıyor. Zayıf Papalık askerî kuvvetleri Fransız ordusunun toplarının kaleleri yıktığı ününü duyunca meydan savaşında topları etkisiz hale getirmek istiyorlar. Ancak Fransız’ların meydan savaşlarında kullanılan güllerde uyguladıkları teknik Papalık askerleri için dramatik oluyor.

Devamını oku »

BBC’den Jim AlKhaili’nin yaptığı harika bir belgesel. İslamiyet ile doğan bilim altın çağını anlatıyor. Şu andaki bilimin ataları olan müslüman bilim adamlarını ve o günlerdeki devasa gelişmeleri anlattığı gibi Avrupa’ya bilimi ve ilimi müslümanların getirdiğini ve onlara borçlu olduğunu anlatıyor.

Müslüman bilim adamları olmadan bilgisayar diye birşey olmayacağı çünkü algoritmayı onların bulduğunu, cebiri onların bulduğunu ve onlar olmadan yine kimyanın da olmayacağını ve onların bulduğu yeni ve büyük astronomi gerçeklerini izah ediyor.

Ayrıca onluk sayı sistemini ve daha bunlarla kalmayan bir çok yeniliği buluşları ve onları buna neyin sevkettiğini açıklıyor. Avrupa bilimsel rönesansının başlatıcıları müslümanlar olduğu ve bilimin onlara çok büyük borcu olduğu halde, neden onların yaptıklarının bu derece unutulduğu ve hiç bahsedilmediğini de vurguluyor.

BBC Science and Islam 1

Devamını oku »

Yeni bulduğum sitelerden Historians TV‘yi bir kaç haftadır ara ara takip ediyorum. Online televizyon olarak yayın yapan site, tarihçilerle yapılan kısa mülakatlara yer veriyor.

Bizdeki Türk Tarih Kurumu’nun (TTK) muadili sayılabilecek American Historical Association (Amerikan Tarihi Derneği) tarafından yayınlanan online televizyon, TTK’nın vizyonuna da örnek olabilir.

Devamını oku »

Haritayı büyütmek için tıklayın.

M.Ö. 2000′li yıllarda kurulduğu tahmin edilen Hitit Devleti, kısa zamanda İç Anadolu’dan yayılarak geniş bir krallık haline geldiler. 1906′ya kadar haklarında neredeyse hiçbir şey bilinmeyen bu krallığın gizemli başkenti Hattuşaş, o tarihten günümüze kadar yapılan kıymetli çalışmalarla birçok yönüyle bilinir hale gelmiştir.

Antikçağ savaş tekniklerinde önemli değişiklikler yaptıkları düşünülen Hititler, tarih kitaplarında sıkça geçen Kadeş Antlaşması’nı Mısırlılarla yapmadan önce, sonu gelmeyeceği düşünülen bu savaşla güçlerini ispatlamışlardı. Babil’i yağmalayan, hakimiyeti altına aldığı bölgelere merhamet etmeyen Hitit Krallığı, tarihteki ilk biyolojik savaş sayılabilecek taktikleri de uygulamışlardır.

Hitit Krallığı, Kadeş savaşından (yak. M.Ö. 1274) kısa bir süre sonra yok olup gittiler. Neden ve nasıl? Tarih sahnesinden çekildikten sonra haklarında tek bir bilgi olmadan 3000 yıl gizemli kalmayı nasıl başardılar? Şehirlerini nasıl kurdular? Hattuşaş’ı yok olmaya sürükleyen neydi?

Sonsuza dek yaşaması için kurulan ve katı kanunlarla yönetilen Hitit Krallığı nasıl oldu da kısa zamanda tarihten silindi? Başkentleri Hattuşaş şehri nasıl keşfedildi ve nasıl bir şehir yapısıyla karşılaşıldı? Hangi ipuçları Hitit çalışmalarını aydınlattı?

Devamını oku »

Yerebatan Şiir Akşamı’nın bu ayki şairi Adonis idi. Katılım oldukça iyiydi. Önce M. Lütfi Şen Adonis’i anlattı. Şiirlerini ve şiirlerinin arka planındaki bazı unsurları dile getirdi. Ardından tiyatro sanatçıları Adonis’in şiirlerini seslendirdiler.

Bir saat süren programın konuşma kısmının tamamını, şiirler kısmının bir kısmını videoya kaydettim. Aşağıdaki videolar o kayıttan. Ancak önümüzdeki aylarda başka şairleri ağırlayacak Yerebatan’a bizzat gitmenizi ve o atmosferi yaşamanızı tavsiye ederim.

M. Lütfi Şen Bey’in Adonis’i anlatan konuşması.

Devamını oku »

Amerikan PBS televizyonunun 2000 yılında çektiği Islam: Empire of Faith (İslam: İnanç İmparatorluğu), gerek yapıma harcanan emek ve titizlik gerekse uzmanları açısından ilginç bir yapım olmuş. Belgeselde canlandırmalar için yeni paltformalar kurulmuş ve en ince ayrıntı düşünülmüş. Değerli uzmanların görüşlerine yer verilen belgeselde Türkiye’den Prof. Dr. Esin Atıl yer alıyor. Ayrıca Washington Üniversitesi’nden Ahmet Karamustafa da uzman görüşü belirtenler arasında.

Belgeselde Peygamber efendimiz Hz. Muhammed hakkında ve İslam hakkında şaşırtıcı bir hayranlıkla bahsediyorlar. Tarihi olayları anlatırken olabildiğince objektif davranılmış olduğunu söyleyebilirim. Uzun bir belgesel. Yaklaşık 2 buçuk saat süren belgeseli büyük bir merakla izleyeceğiniz düşünüyorum. İngilizce bilmeyenler için çeşitli forumlarda altyazılı video bulunabilir.

Son bir not: Aşağıdaki videolardan sonuncusu Osmanlı devletini anlatıyor.

Devamını oku »