Müverrih

Osmanlı askerî tarihi alanındaki çalışmalar oldukça sınırlıdır. Elde olan çalışmaların büyük çoğunluğu tercüme yoluyla dilimize kazandırılmış çalışmalardır. Türk tarihçilerinin konuya ilgisiz kalmasının nedeni kaynak yetersizliği ya da askerî tarih çalışmalarının geniş bir ufuk sağlayamaması değildir. Bilakis bu alanda kaynaklar oldukça fazla ve araştırmacılarını beklemektedir. Türk tarihçiliğinin askerî tarihe ilgi göstermemesini Prof. Dr. Feridun M. Emecen şu şekilde ifade ediyor: “… son yarım asırdır Türk akademik tarihçiliğinin “nakilci, askeri ve siyasi tarihe önem verme” dolayısıyla küçümsenmesinin ağır baskısı altında “moda” konular olan sosyal ve iktisat tarihine ağırlık vermesinin etkisi büyüktür. Oysa Osmanlı askerî tarihi akademisyenler için boş ve verimli bir saha olarak işlenmeyi beklemektedir.” (Osmanlı Klasik Çağında Savaş, s. 160 )

Osmanlı Klasik Çağında Savaş adıyla yayınlanan kitabında Prof. Dr. Feridun M. Emecen hoca, Osmanlı askerî tarihi için Avrupalı tarihçilerin birçok yanılgısını ortadan kaldırmakla beraber Osmanlı savaşları ve taktikleri üzerine detaylı bilgiler veriyor ve kıymetli yorumlarda bulunuyor. Problemli hususlarda kaynakların değerlendirilmesiyle yapılan analiz ve yorumlar Osmanlı tarafını ve değişimleri daha iyi anlamamızı sağlıyor.

Devamını oku »

1821′de Rumların Mora ve civarında, adalarda isyanlarına dair çok etkileyici bir kitap okuyorum bu günlerde. Doç. Dr. Ali Fuat Örenç hocanın “Balkanlarda İlk Dram, Unuttuğumuz Mora Türkleri ve Eyaletten Bağımsızlığa Yunanistan” adlı kitabını okurken kan dondurucu sahnelerle karşılaştım.

Kısaca Rum isyanını özetlersek; 1821′den 1830′a kadar Rumlar özellikle kilise önderliğinde Mora’da isyana başladılar. İsyan Rumların yaşadığı bölgelerin çoğuna sıçradı. İsyanı bastırmak için Osmanlı kara ordusu ve donanması kullandı, ancak istenilen başarı sağlanamadı. Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa ve oğlu İbrahim paşa vasıtasıyla eğitimli “Cihadiye” birliklerinden yararlanıldı. Mısır askerlerinin isyanı bastırmak için devreye girmesiyle Osmanlı birçok bölgede isyancıları ele geçirdi ve kuşatma altındaki Müslüman ahaliyi kurtardı. Ancak Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın bölgede güçlenmesini istemeyen Avrupa, bunu bahane ederek isyanı Avrupa sorunu haline getirdiler.

Devamını oku »

Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay iki gün önce çok talihsiz bir açıklama yapmış. Aslında kültürlü olması gereken, tarihi azcık da biliyor olması gereken Bakan bey büyük bir cahillik ve aymazlıkla beyan vermiş. Mesele 16 müze ve ören yerinin ibadete açılmasıyla ilgili. Önce habere bir göz atalım:

Akdamar ile Sümela’nın İbadete Açılması

Bir gazetecinin ”Akdamar’ın ardından 16 müze ve ören yerinin ibadete açılmasına ilişkin çalışma yaptığınız belirtilmişti. Var mı böyle bir çalışma?” sorusunu yanıtlarken Günay, ellerinde böyle bir sayı olmadığını söyledi. Günay, sadece anıt müze olarak kullanılan bazı kiliselerde özel günlerde, her inancın kendi özel gününde usulüne göre bir başvuru olursa zamanla saatle, süreyle belirlenmiş olmak kaydıyla izin vereceklerini genel bir ilke olarak söylediklerini kaydetti. Bu konunun dışında bir liste olmadığını belirten Günay, Akdamar ve Sümela ile ilgili başvurular olduğunu, başvuruların bir kaç saatlik olduğunu belirtti. Günay, şöyle devam etti:

Devamını oku »

Marmaray İstasyonu inşaat alanında bilinen ilk İstanbullu’ya ait 8 bin 500 yıllık mezarın bulunması çalışmalara büyük önem kazandırdı.

Yenikapı Marmaray İstasyonu inşaat alanında geçen yıl bilinen ilk İstanbullu’ya ait 8 bin 500 yıllık mezarın bulunmasının ardından kazı çalışmaları büyük önem kazandı. Tüm dünyadan onlarca araştırmacı tarihi değiştiren kazılara katılmak için başvuru yaptı. Proje sorumlusu Prof. Vedat Onar, “Marmaray’dan bile önemli tarihi bulgulara ulaştık. Bundan daha değerli ne olabilir” dedi…

Asrın projesi olarak bilinen Marmaray projesi kapsamında Yenikapı’da devam eden arkeolojik kazı çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor. Özellikle Yenikapı’da devam eden kazı çalışmaları tüm dünyanın ilgi odağı haline geldi. Dünya basını çalışmaları yakından takip ederken yabancı bilim adamları da ortak çalışma yapmak için teklif yağdırıyor. Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayacak Marmaray Projesi kapsamında Yenikapı’da gün yüzüne çıkarılan bulgular, adeta tarihe ışık tutuyor.

34 GEMİ ÇIKARILDI

Özellikle Yenikapı’da çıkarılan Theodosius Limanı kalıntıları üzerinde yapılan araştırmalar binlerce yıl öncesine ait bilgileri günümüze taşıyor. Kazılardan elde edilen kalıntıların en dikkat çekenleri ise 34 adet gemi ile çok sayıda hayvan ve insan iskeletleri oldu. Kazılarda, Marmaray kısmında nispeten azalmış olsa da metro kazı alanında kemik ve diğer arkeolojik malzemeler çıkarılmaya devam ediyor.

Devamını oku »

Solan Akdeniz 1550 – 1870, Coğrafi – Tarihsel Bir Yaklaşım

Faruk Tabak Akdeniz’in hikâyesini ünlü tarihçi Fernand Braudel’in II. Felipe Döneminde Akdeniz ve Akdeniz Dünyası adlı klasik eserinde bıraktığı yerden devam ettiriyor.

Akdeniz’in parlak çağına damgasını vuran tüccar cumhuriyetler Venedik ve Cenova’nın gerilemesinin ve Küçük Buz Çağı’na eşlik eden ekolojik değişikliğin sonucu olarak İçdeniz’in 16. yüzyıl ortalarında başlayan karmaşık sönüş sürecini ve 19. yüzyıl ortalarında yeniden doğuşunu heyecan verici bütünsel bir yaklaşımla ele alıyor.

Kitabı henüz satın aldım. Akdeniz’e bakışıyla özgün bir yön barındırıan Faruk Tabak’ın bu eserini kısa zamanda okumayı başarabilirsem sizlere kısa bir tahlil yazabilirim.

Faruk Tabak (1954-2008)

ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nden 1976′da mezun olduktan sonra Binghamton’daki New York Eyalet Üniversitesi’nde iktisat tarihi doktarası yaparak, akademik kariyerini ABD’de sürdürdü. Doktorasını tamamladığı Fernand Braudel Center’da uzun yıllar, ünlü tarihçi Immanuel Wallerstein ile birlikte çalıştı. 2002′den vefaatına kadar Washington’da Georgetown Üniversitesi’nde Modern Türkiye Araştırmaları bölümünde öğretim üyesiydi.

Devamını oku »