Müverrih

İlklerin Filozofu

14. yüzyılın en önemli filozofu olarak kabul edilen İbn Haldun Doğu’da ve Batı’da ilk tarih filozofu, hatta sosyoloji biliminin kurucusu olarak tanınmıştır. Tarih felsefesi, sosyoloji, siyaset bilimi ve eğitim gibi alanlarda zirvedir. Özellikle 18. yüzyıldan itibaren, eserlerinin Batı dillerine tercüme edilmesiyle Batı’da büyük bir üne kavuştu. Bugün eserleri, Türkçe, İngilizce, Almanca, İbranice, Portekizce, Urduca, Farsça ve Hintçe başta olmak üzere pek çok dile çevrilmiştir.

Kimler Ondan Etkilenmedi ki!

Osmanlı Devletinde, Kâtip Çelebi, Nâima, Taşköprüzâde, Müneccimbaşı, Hayrullah Efendi, Cevdet Paşa gibi tarihçi ve devlet adamları İbn Haldun’un görüşlerinde oldukça etkilenmişler ve devlet yönetiminde İbn Haldun’un teorilerini uygulamaya sokmuşlardır. Batı’da ise, iktisadın babası olarak bilinen Adam Smith, karşılaştırmalı üstünlükler teorisi ile iktisada farklı bir bakış açısı getiren David Ricardo, komünizmin manifestosunu yazan Karl Marx ve klasik iktisada ciddi eleştiriler getiren John Maynard Keynes’in İbn Haldun’dan etkilendikleri kabul edilmektedir.

Bir Şahaser: Mukaddime

Özellikle, Mukaddime adlı eseriyle [bu eserinde insanın toplumsal hayatı ve örgütlenmesi üzerine, -özellikle- köy-kent farklılaşması hakkında toplumsal çözümlemeler getiren İbn Haldun, göçebe-köy toplumsal yaşamı ile yerleşik-kent toplumsal yaşamı arasında önemli saptamalar yapmıştır.] ün salan İbn Haldun düşüncelerini üç omurgada açıklamıştır. Bunlar, Umran Teorisi, Asabiyet Teorisi ve Tavırlar Teorisidir.

II. Uluslararası İbn Haldun Sempozyumu

İlki vefatının 600. Yılı olması nedeniyle 2006 yılında düzenlenen ve Uluslararası İbn Haldun Topluluğu tarafından üç yılda bir tekrarlanması planlanan İbn Haldun Sempozyumunun ikinci 29-31 Mayıs 2009 tarihlerinde “Günümüzde İbn Haldûn Düşüncesi ve Sosyal Bilimler” adıyla İstanbul’da yapılıyor. 17′si yurtdışından olmak üzere 41 uzmanın bildiri sunacağı sempozyum İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) konferans salonunda düzenlenecek.

29 Mayıs 2009 Cuma saat 14:30′da Düzenleme Kurulu Başkanı Prof.Dr. Recep Şentürk ve İslam Araştırmaları Merkezi Başkanı Prof.Dr. Mehmet Akif Aydın’ın konuşmalarıyla başlayacak programın açılış konferansı ise dünyaca tanınmış İbn Haldun uzmanı Prof.Dr. Farid Alatas tarafından verilecek.

SEMPOZYUM PROGRAMI

14.00-14.30 Kayıt

14.30-15.15 Açılış Konuşmaları

Recep Şentürk, Uluslararası İbn Haldun Topluluğu Başkanı

M.Akif Aydın, İSAM Başkanı

Mustafa Kara, Üsküdar Belediye Başkanı

İzzettin Küçük, Üsküdar Kaymakamı

15.15-16.00 Açılış Konferansı

İbn Haldun’un Önemi: Yöntem mi, Teori mi?

Farid Alatas

16.00-16.15 Ara

16.15-18.00 I. Oturum: İbn Haldun: Toplum ve İktidar

Oturum Başkanı: Gökhan Çetinsaya

İbn Haldun’un Sosyo-Tarihsel Açıklama Modeli: Sınırlar ve Genel Etkiler

Abdesselam Cheddadi

Süreklilik ve Değişim Bağlamında Mülkün Tabiatı Kavramı

Ömer Türker

İbn Haldun’un Bilimsel Geleneklerin Yükselişine Sosyal-Felsefî Yaklaşımı

Alparslan Açıkgenç

İki Farklı Siyaset: İbn Haldun ve Machiavelli

Hızır Murat Köse

18.00-18.15 Ara

18.15-20.00 II. Oturum: Dini Düşünce Üzerinde İbn Haldun Etkisi

Oturum Başkanı: Raşit Küçük

İbn Haldun’da Akıl ve Rasyonalite

Tahsin Görgün

İbn Haldun’un Tasavvufi Bilginin İmkanı ve Sınırları Hakkındaki Tahlili

Ekrem Demirli

İbn Haldun ve Tasavvuf

Hülya Küçük

İbn Haldun’un İlmü’l Umran Anlayışında Toplumun Dönüştürülmesi: Mukaddime’de Asabiyye Teorisinin Rolü

Mehmet Soyer

30 Mayıs 2009 – Cumartesi

09.00-10.45 III. Oturum: Karşılaştırmalı Perspektiften İbn Haldun Düşüncesi

Oturum Başkanı: Murteza Bedir

İbn Haldun ile Simone Luzatto’nun Felsefi Düşüncelerinin Mukayesesi

Rosa Reicher

Hadarî Umran, Hadarî İslâm ve Hadarî Tecdit: Bir Malay Perspektifi

Mohamad Hashim Kamali

İbn Haldun’un Castille’li I. Pedro ile Karşılaşması

Ali Murat Yel

Sosyal Sözleşme Söylemine Alternatif Olarak Asabiyet Kuramı

M. Akif Kayapınar

11.00-13.00 IV. Oturum: İbn Haldun’un Osmanlı Düşüncesine Etkisi

Oturum Başkanı: Erol Özvar

Osmanlı’nın İbn Haldun Yorumu: Mukaddime Tercümesi

Yavuz Yıldırım

Osmanlı’da İbn Haldun Takipçilerinden Mustafa Nuri Paşa’nın Sosyal Perspektifi

Sami Şener

Osmanlı Yönetiminin Meşruiyet Sorunu ve İbn Halduncu Çözüm Arayışları

Hüseyin Yılmaz

Bir Klasiğin Siyasi Anlamı: 20. Yüzyıl Başlarında Hilafet Tartışmaları ve İbn Haldun

Nurullah Ardıç

11.00-12.45 V.Oturum: İbn Haldun Düşüncesinin Modern Uygulamaları

Paralel Oturum: Seminer Odası: 112

Oturum Başkanı: Nuri Tınaz

İbn Haldun’un Fıkıh Tarihi ile İlgili Görüşleri ve Bunların Modern Dönem Fıkıh Yazıcılığı Üzerine Etkileri

Necmettin Kızılkaya

İbn Haldun’da Realist Tarih Metodolojisi ve İktidarın Korunması Üzerine Tezler

Armağan Öztürk

Türkiye’de Sol Düşünce ve İbn Haldun

Yıldırım Erbaş

14.30-16.15 VI. Oturum: İbn Haldun ve Karşılaştırmalı Çalışmalar

Oturum Başkanı: Yasin Aktay

İbn Haldun ve Kehir Planlaması

Zaid Ahmad

Sekülerleşme Problemi Açısından İbn Haldun’un Din Kavrayışının Modern Toplumbilimin Din Kavrayışı ile Karşılaştırılması

Zerrin Kurtoğlu

İbn Halduncu ve Konfüçyusçu Otorite Kültürleri: Benzerlikler ve Farklılıklara Dair Bir Ön İnceleme

Abdul Halim Abdul Karim

İbn Haldun ve Günümüz Dinî-İnsanî Bilimler Münasebeti

Ali Hassan Zaidi

16.15-16.30 Ara

16.30-18.00: VII. Oturum: İbn Haldun Teorisinin Farklı Kültürlere Uygulanması

Oturum Başkanı: Derin Terzioğlu

Sosyal Düşünceyi İnsânîleştirme ve Sömürgelikten Kurtarma: Latin Amerika Tecrübesi

Raquel Sosa Elizaga

Fakih Olarak İbn Haldun

Vecdi Akyüz

Bir Dinler Tarihi Yorumcusu Olarak İbn Haldun: Seçilmişlik İnancına ‘Asabiyet’ Kavramıyla Bakmak

Salime Leyla Gürkan

Bağımsız Devletler Topluluğu Ülkelerinde İbn Haldun’un Hayatının ve Fikirlerinin Etkileri

Sergey Kizima

31 Mayıs 2009 – Pazar

09.30-11.15: VIII. Oturum: İbn Haldun Öğretisine Çağdaş Yaklaşımlar

Oturum Başkanı: Sabri Orman

İbn Haldun ve Marksizm Öğretisi

Selahaddin Halilov

İbn Haldun’u Günümüzde Nasıl Okumalı?: İbn Haldun’u Milliyetçi Bir Sembol Olarak Okumak

Allen Fromherz

Çokkültürlülük Çağında İbn Haldun’u Okumak

Muqtedar Khan

Arap Edebiyatını Romen Öğrencilere Öğretmek: İbn Haldun’un Zevk Kavramı Işığında Emik ve Etik

Irina Vainovski-Mihai

11.15-11.30: Ara

11.30-13.15: IX. Oturum: Bir Alternatif Olarak İbn Haldun

Oturum Başkanı: Farid Alatas

Medjugorje’yi Yeniden Düşünmek: Meryem’in Görünmesine İbn Halduncu Yaklaşım

Jim Spickard

Türk Dünyasında Bütüncül Karakterde Bir Türk Kimliğinin İnşası Açısından İbn Haldun’un Önemi

Abulfez Suleymanov

Büyük Tarımsal İmparatorlukların Teşekkülüne Dair Bir Teori

Peter Turchin

İbn Haldun’da Medeniyet ve Toplum Teorisi

Recep Şentürk

11.30-13.15: X. Oturum: Günümüzde İbn Haldun’u Okumak–

Paralel Oturum: Seminer Odası: 112

Oturum Başkanı: Semih Ceyhan

Küresel Köyün Teorik Evi(ne): İlm i Umranın Dünyası

Cemile Barışan

‘Asabiyet’ Kavramının Sosyal Hayatın Oluşumunda Yapıcı Bir Güç Olarak Yeniden Tasarlanması

Melis Süloş

İbn Haldun ve Entelektüel Mensubiyet

Mehmet Fatih Arslan

İbn Haldun ve Devlet Felsefesine Modern Bir Yaklaşım

Oğuz Özcan

13.15-14.30 Öğle Yemeği

14.30-15.30 Kapanış Konferansı

İbn Haldun’u Tarihe ve Çağdaş Topluma Uygulamak: Marshall Hodgson’dan Olivier Roy’a Tanımlar ve Meseleler

Bruce Lawrence

15.30-16.30 Değerlendirmeler ve Teklifler

Recep Şentürk, Peter Turchin, Farid Alatas, Abdesselam Cheddadi, Alparslan Açıkgenç, Bruce Lawrence