Müverrih

1., 2., 3. ve 4. Maddeler Karadağ ile ilgiliydi.

1) Karadağ bağımsızdır. Sınırları genişletilmiştir ve Adriyatik Denizi’ne kadar uzatılmıştır. Spezzia ve Antivarı Limanları Karadağ’a terk edilmiştir.

2) Karadağ ile Osmanlı Devleti arasında meydana gelecek olan antlaşmazlıklarda Rusya ve Avusturya hakemlik görevini yürütecektir.

3) Sırbistan bağımsızdır, sınırları genişletilmiştir. Bu çerçevede Niş sancağı Sırbistan’a bırakılmıştır. (Nisos Konstantin’in doğum yeri)

4) Sırbistan eline geçen topraklarda arazisi bulunan Müslümanlar memleketlerini terk etmek istedikleri takdirde arazileri hakkında çıkacak bir ihtilaf, içinde bir Rus komiserin bulunduğu komisyon tarafından karara bağlanacaktır.

5) Romanya bağımsızdır. Savaş tazminatı bakımından hak sahibidir. Osmanlı Devleti ile Romanya arasında doğrudan doğruya antlaşma yapılıncaya kadar Romanya vatandaşlığını taşıyanlar Osmanlı topraklarında diğer Avrupa devletlerinin sahip olduğu haklara sahip olacaklardır.

6., 7., 8., 9. ve 10. Maddeler Bulgaristan ile ilgiliydi;

6) Bulgaristan Osmanlı Devleti’ne vergi verir muhtar bir prenslik haline konulacaktır. Prensliğin hududları Rus ordusu Rumeli’yi boşaltmadan önce Rus ve Osmanlı üyelerinden oluşan bir komisyon tarafından tespit edilecektir. (Tuna’dan Ege’ye)

7) Bulgaristan Prensi halk tarafından serbestçe seçilecek, büyük devletlerin oluru ile Osmanlı Devleti tarafından tasdik edilecektir.

8 ) Büyük devletler hanedanına mensup hiç kimse Bulgaristan prensliği için aday olamayacaktır.

9) Bulgar ileri gelenlerinden oluşan ve Filibe veya Tırnova’da toplanacak bir meclis Rus ve Osmanlı komiserleri huzurunda Bulgar idaresi nizamnâmesini hazırlayacaklardır.

10) Osmanlı Devleti Bulgaristan’da artık asker bulunduramayacaktır. Bulgar milli ordusu oluşturuluncaya kadar Rusya 6 piyade tümeni ile 2 süvari tümeni bulunduracak ve bu askerlerin sayısı 50 binden fazla olmayacaktı.

14) Bosna-Hersek için Tersane konferansında kabul edilmiş teklifler Avusturya ve Rusya arasında kararlaştırılacak, halktan vergi bakayası alınmayacaktır. 1880 yılına kadar alınacak vergiler de bölgede zarar görmüş kişilerin zararlarının tazmininde kullanılacaktır.

12) Tuna üzerinde bulunan kalelerin tamamı yıktırılacak, bundan böyle nehrin kıyılarında müstahkem mevkiler inşaa edilmeyecek; Osmanlı Devleti Bulgaristan, Romanya ve Sırbistan sularında savaş gemisi bulundurmayacaktır.

15) Osmanlı Devleti, Girit halkı tarafından ileri sürülen istekleri dikkate alacak ve halkın istekleri doğrultusunda adada gereken düzenlemeler derhal yapılacaktır. Üyelerinin çoğu halktan (Rum) oluşan bir komisyon uygulanacak olan reformları belirleyecektir.
Doğu Anadolu ile ilgili maddeler;

16) Doğuda Rus askerinin istilası altında bulunup Osmanlı Devleti’ne iâdesi gereken yerlerin tahliyesi sırasında Ermenilerin oturduğu eyaletlerden mahalli menfaatlerin gerektirdiği düzenlemelerin vakit geçirmeden yapmayı Osmanlı Devleti taahhüt eder.
Ayrıca bölgede yaşayan Ermenilerin emniyetini bölgede yaşayan Müslüman halka karşı sağlamayı Osmanlı Devleti garanti eder.

18) İran hududu ile ilgilidir. Osmanlı Devleti İran hududunun kesin tespitini yapmayı taahhüt eder.

Savaş tazminatı ile ilgilidir.

Rusya 1 milyar 410 bin ruble (yaklaşık 5 milyar frank) şavaş tazminatı alacaktır.
- Ordunun idaresi; araç gereçlerin nakli ve savaş masrafları için 900 milyon ruble,
- Memleketin güney sahillerine (Rusya’nın), ihracatına sanayi tesislerine ve demir yollarına verilen zararlar için 400 milyon ruble,
- İstila sırasında Kafkasya’da meydana gelen zararlar için 100 milyon ruble,
- Osmanlı topraklarında bulunan Rus uyruklarının ve kurumlarının uğradığı zararlara karşılık olarak da 10 milyon ruble.

Rus Çarı, Osmanlı Devleti’nin mali sıkıntısını göz önünde bulundurarak ve padişahın arzusuna uyarak tazminat için belirlenen bedelin büyük bir kısmını Rusya’ya bırakılacak topraklara karşılık olarak kabul etmeyi uygun görmüştür. Bu topraklar; Rumeli’de Tulça Sancağı, Hili, Sürme Mahmudiye, İslakçı, Baçin, Babadağı, Hırsova, Köstence ve Mecidiye kazaları Osmanlı tarafından terk olunacaktır.

Doğuda; Ardahan, Kars, Batum ve Beyazıt ile Soğanlı’ya kadar olan bölge Rusya’ya terk edilecektir. Bu topraklar, yani Rumeli ve Doğuda bırakılacak topraklara karşılık 1 milyar 100 milyon rubleden vazgeçecek, geri kalan 310 milyon ruble ise, Rus uyrukları ve kurumlarına ayrılan 10 milyon ruble hariç olmak üzere 300 milyon ruble ödeme ve teminat iki devlet arasında ayrıca kararlaştırılacak.

24) Boğazlarla ilgilidir. Çanakkale ve İstanbul limanları savaşta ve barışta Rus limanlarına gelen veya Rus limanlarına gidecek olan tarafsız devletler ticari gemilerine açık kalacaktır. Bundan dolayı Osmanlı Karadeniz ve Azak denizi limanları üzerinde savaş gemisi bulundurmayacaktır.

25) Rus ordusu barışın imzalanmasından sonra 3 ay zarfında Bulgaristan hariç Rumeli topraklarını tamamen terk edecektir.

28) Barışın imzalanmasını müteakip savaş esirleri her iki tarafça tespit edilerek Hoca Bey (Odessa) ve Sivastopol’a gidecek görevliler vasıtasıyla iade edilecektir.

Antlaşma 3 Mart 1878’de tamamı 29 madde olarak saat 17:15’te imzalandı. General İgnatieff’in kullandığı köşkte imzalandı. Osmanlı Devleti’ni Dış İşleri Bakanı Saffet Paşa, Berlin Büyükelçisi Sadullah Paşa temsil ediyordu. İgnatieff savaş öncesi İstanbul büyükelçisi, savaş sırasında Nelidef maslahatgüzarı olarak Rusya’yı temsil ediyordu.

İlgililerine Önemli Not: Konunun devamı ilerleyen günlerde yayınlanacaktır.