Paris Kongresi ve Andlaşması (1856)

Osmanlı Devleti, İngiltere, Fransa, Rusya, Avusturya, Prusya ve Piyemonte’nin katılmasıyla 30 Mart 1856’da imzalandı. Kongre 1815 Viyana Kongresi’nden sonra Avrupa devletleri arasındaki dengeyi etkileyen en önemli kongrelerden biriydi. Ancak müttefikler savaş alanında gösterdikleri birlikteliği masada koruyamadılar. Osmanlı Devleti ile İngiltere Rusya’ya ağır koşullar ileri sürülmesini istiyordu. Fransa ise ileride oluşabilecek Fransız-Rus yakınlaşmasını sağlamak için Rusya’yı destekleyen bir tutum sergiliyordu.

Bu andlaşma her şeyden önce Avrupa güçler dengesini yeniden düzenlemekteydi. Bu tarihe kadar yalnızca Hıristiyan devletlerle sınırlandırılmış olan Avrupa sistemine şeklende olsa Osmanlı Devleti girmiş ve Avrupa devletler hukukundan yararlanmıştır. Andlaşmada Karadeniz’in tarafsızlığının sağlanması, Boğazlar’ın tüm savaş gemilerine kapalılığının sürdürülmesi, Eflak-Buğdan ve Sırbistandaki yönetimlerin kongreye katılan devletlerin garantisi altına alınmasıyla buralardaki Rus nüfuzu ortadan kalkmıştır ve Rusya’nın güneyinde bir tampon bölge kurulmuştur böylece Rusya Balkanlar’a indiği takdirde karşısında andlaşma yaptığı devletleri bulacaktır. Rusya’nın güney politikası engellenmiş ve böylelikle Rusya Doğu politikasına önem vermeye başlamıştır. Osmanlı Devleti ise savaştan önceki sınırlarına kavuşmuştur. Rusya’nın tehlikesinden ve baskısından geçici de olsa kurtulmuştur. Osmanlı Devleti’nin andlaşmadan karlı çıkması sadece görüntüden ibarettir. Balkanlar’da bulunan özerk yönetimlerin Avrupa devletlerinin garantisinde olması Osmanlı Devleti’nin bölgedeki etkisini azaltmıştır.

Kongreye “savaşı kazanan devlet” olarak katılmasına rağmen andlaşmanın Karadenizle ilgili maddesinin yenik Rusya’ya ait koşulları kendisine de uygulanmıştır (Karadeniz tarafsız olacak, bütün devletlerin savaş gemilerine kapalı, ticaret gemilerine açık olacak ve kıyılarında hiçbir tersane bulunmayacak). Islahat Fermanı’nın andlaşmada yer alması büyük devletlerin Osmanlı Devleti’nin içişlerine karışmamayı garanti etseler de ferman uygulandığında ortaya çıkacak sorunlarla Osmanlı Devleti’nin içişlerine karışma fırsatını onlara veriyordu. Kapitülasyonların kaldırılmayıp sürdürülmesi ise bunu daha da güçlendirmiştir. Andlaşmaya katılan her devletin elde ettiği bazı çıkarlar olmuştur;

İngiltere: Sömürgeleri ve Yakındoğu ticareti için büyük bir tehlikeyi bir süre içinde olsa ortadan kaldırmış oldu.

Fransa: Kendi nüfuz alanlarına (Akdeniz ve Boğazlar) göz diken Rusya tehlikesini önlemiş oldu.

Piyomento: İtalyan birliğini kurma düşüncesini devletlerarası bir kuruluşta tanıtma ve savunma olanağına kavuştu.

Bunlar da ilginizi çekebilir...

1 Yorum

  1. serkan diyor ki:

    çok teşekkürler bana çok yardımcı oldunuz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>