Müverrih

Tarih, kültür-sanat ve edebiyat notları

Ocak 2009 için arşiv

Kuruluş Devri Osmanlı Tarihi

27 Ocak 20092 Yorum5.806 okunma

Osman Bey1300’den 1453’e kadar olan dönem “Kuruluş Dönemi”dir. Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Devri ile ilgili çalışmalar oldukça karışık ve zordur. Kaynaklar sınırlı sayıdadır ve aralarında tutarsızlıklar görülür. Osman Bey ve babası Ertuğrul Bey dışında hanedanın ataları, menşei ve nerden geldikleri ancak 15.yy’da kaleme alınan geç kaynaklarla açıklanmıştır. Ancak bu kaynakların efsanelerle dolu olduğu ve hanedanı yüceltme amacı taşıdığı birçok tarihçinin ortak görüşü haline gelmiştir. Bazıları bu kaynakları tamamen reddetmiş bazıları ise bu kaynakları karşılaştırarak bilgiler elde etmeye çalışmıştır. Ancak yine de bu geç kaynaklar tarihçiler tarafından titizlikle incelenmeli ve titizlikle değerlendirilmelidir.

Kuruluş Devri Osmanlı Tarihi ile İlgili Kaynaklar:
• Fuad Köprülü, Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu
• Paul Wittek, Osmanlı Beyliği’nin Kuruluşu
• Gibbens, Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu
• Feridun Emecen, İlk Osmanlılar ve Batı Anadolu Beylikler Dünyası

Kuruluş Devri Osmanlı Tarihi ile İlgili I. Elden Kaynaklar
• Ahmedi, İskendername: Kaynaklardan en eskisidir. Manzumdur ve zayıf bir içeriğe sahiptir. 15. yy.’da kaleme alınmıştır (1406 gibi).
• Enveri, Düstürname: Fatih döneminde ortaya çıkan manzum bir eserdir.
• Yahşi Fakih Menakıbnamesi: Osmanlılar’ın menşei ile ilgili sözlü kaynaklara dayanmaktadır.
• Aşıkpaşazade, Tevarih-i Ali Osman: İlk Osmanlı tarihi hakkında bilgi verenlerin çoğu ondan etkilenmiştir. Yahşi Fakih Menakıbnamesi’nden yararlanmıştır. Yahşi Fakih’in Osmanlılar’ın menşei ile ilgili sözlü kaynaklara dayandığını, bu sözlü rivayetlerin karmaşık yapısından dolayı olayların birbirine karıştırılmış olabileceğinden bahseder.
• Şükrullah, Behcetü’t-Tevarih: Farsça kaleme alınmıştır.
• Karamani Mehmed Paşa: Arapça kaleme alınmıştır.
• Neşri, Kitab-ı Cihannüma: II. Bayezıd döneminde kaleme alınmıştır. Çeşitli kitaplardan kombinasyon yapan çok önemli bir eserdir.

Devamını oku »

Osmanlı Denizciliğiİdris Bostan, Türkiye’de denizcilik tarihi çalışan tek profesör. Bostan, arşiv kayıtlarından çıkardığı bilgiler için ‘Benim yaptıklarım deryada bir katre gibi’ diyor.

İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. İdris Bostan, Türkiye’nin az sayıdaki denizcilik tarihi uzmanından biri. Hatta tedbiri ve tereddütü bırakıp söyleyelim: İdris Bostan bu konuda çalışan Türkiye’deki tek tarih profesörü. Tabii denizcilik çevrelerinde tanınan biri olmasına rağmen biz sıradan okurlar onu geçen yıl çıkan müthiş kitabı Osmanlı Gemileri ile tanıdık. Bu büyük kitap özellikle sunduğu zengin görsel malzeme ile dikkat çekiyordu. Ama kitabın girişindeki Osmanlı donanmasının tarihini anlatan bölüm de üslubu, özgün yaklaşımları ile dikkat çekici bir nitelik gösteriyordu. Bostan o kitabında Osmanlı gemilerinin görüntüleri, eski kaynaklardan bulunan resimlerin adlandırılması konularında yaşanan karmaşayı sona erdirmeyi amaçlamış. Çoğunluğu Topkapı Kütüphanesi ve Deniz Müzesi’nden derlenen görsel malzemeyi yurtdışındaki zengin kaynaklarla besleyip kitabın İngilizce baskısını da hazırlamayı tasarlıyor. İdris Bostan’ın Türk Tarih Kurumu’ndan çıkan Osmanlı Bahriye Teşkilatı, 17. Yüzyılda Tersane-i Amire adlı bir kitabı daha var…

Prof. İdris Bostan’ın yıllardır çeşitli dergilerde kalmış bilimsel yazıları da kitap oldu. Beylikten İmparatorluğa Osmanlı Denizciliği adlı kitap, Osmanlı’nın klasik dönemine odaklanıyor. Kitap dört ana bölümden oluşuyor: ‘Deniz Politikaları’, ‘Deniz Teknolojisi’, ‘Deniz Ticaret Tarihi’… Vesileyle gidip tanıştığımız İdris Bostan’la daha çok ‘deniz tarihi nasıl yazılır?’, tarihçinin ana kaynakları nelerdir sorularına yanıt aradık. Büyük bir konuda küçük bir konuşma oldu…

Devamını oku »

Osmanlı Gemileri

21 Ocak 2009Yorumla2.000 okunma

Osmanlı GemileriProf. Dr. İdris Bostan’ın 25 yıllık bir çabaya dayanan araştırmaları, açık ve kesin bir biçimde ortaya koyuyor ki, Türkler asla sırtlarını denize dönmemişler ve Osmanlı denizciliğinin boyutlarını uluslararası bir düzeye taşımışlardır.

Erhan Afyoncu, İdris Bostan ile konuştu ve Bostan’ın şu sıralar piyasaya çıkan kitabının can alıcı noktalarını öne çıkardı…

Tarih boyunca, Türklerin hep denizlerden uzak kaldığı anlatılır. Bunun nedeni, denizcilik tarihimizle ilgili fazla araştırma yapılmamış olmasıdır.
Osmanlı denizciliği konusunda 25 yıldır arşivlerde araştırmalar yapan ve bu alanda, dünyadaki birkaç uzmandan biri olan Prof. Dr. İdris Bostan’ın Nisan 2005’te Bilge Yayınları arasında çıkan ‘Kürekli ve Yelkenli Osmanlı Gemileri’ isimli yapıtı, denizciliğimize nasıl da haksızlık ettiğimizi, bilgi ve belgelerle ortaya koyuyor.

Prof. Dr. İdris Bostan, araştırmalarına dayanarak, Osmanlıların Akdeniz’deki bütün gelişmeleri takip ettiklerini ve en büyük gemileri inşa etmekte hiç de zorlanmadıklarını ortaya koyuyor.

Devamını oku »

Tuhfetü'l Kibar Fi Esrar'ül BiharDenizcilik Müsteşarlığınca Katip Çelebi’nin Türkçe ve İngilizce olarak basılan eseri Tuhfetü’l-Kibar Fi Esfari’l-Bihar (Deniz Seferleri Hakkında Büyüklere Armağan) Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürlüğü’nde tanıtıldı.

Katip Çelebi’nin Kitabı Tanıtıldı

UNESCO’nun 2009′u ”Katip Çelebi’nin 400. Doğum Yılı” ilan etmesi nedeniyle Denizcilik Müsteşarlığınca Katip Çelebi’nin Türkçe ve İngilizce olarak basılan eseri ”Tuhfetü’l-Kibar Fi Esfari’l-Bihar (Deniz Seferleri Hakkında Büyüklere Armağan)”  Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürlüğünde tanıtıldı.

Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürü Cemalettin Şevli ve kitabı yayına hazırlayan Prof. Dr. İdris Bostan’ın gerçekleştirdiği tanıtımda basın mensupları hazır bulundu.

Tanıtımda konuşan Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürü Cemalettin Şevli; kitabın tanıtımının kısa bir süre önce Ankara’da Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ve  ve Kültür ve Turizm  Bakanı Ertuğrul Günay tarafından düzenlenen bir toplantıda yapıldığını hatırlattı.

Devamını oku »

İkinci Abdülhamid, Yahudiler’in 19. Yüzyıl’ın sonlarında Filistin’e yerleşmelerini kısıtlayıp, bütün taleplere rağmen Yahudi göçünü devamlı engelleyerek, İsrail’in bölgede 60 senedir cereyan eden katliamlarını 50 yıl geciktirmişti…

Yahudiler Filistin’in kendilerine vaat edilmiş topraklar olduğuna inanmaktaydılar. Fakat Filistin’deki devletleri uzun süreli olmadı. Yahudiler önce Babilliler, sonra da Romalılar tarafından Filistin’den çıkarıldılar.

Ancak topraklarından sürüldükten sonra asırlarca geri dönüp devletlerini tekrar kurmak hayaliyle milletlerini ayakta tuttular. Başlarına gelen her felaketi geri dönüş zamanının geldiği şeklinde yorumladılar. 19. yüzyılda Osmanlı topraklarında nüfuz alanı kurmak isteyen İngiltere, Fransa’nın Katolik, Ruslar’ın da Ortodokslar ile işbirliği yapması gibi imparatorlukta kendisine yardımcı olacak bir topluluk aradı ve Yahudiler’le işbirliğine başladı.

YAHUDİLER’İN HAMİSİ İNGİLTERE

Böylece Yahudiler’in Filistin’e geri dönüş macerası başladı. Bu konuda birçok şey yazılıp, çizilmiştir, ancak en önemli araştırmalardan birini İkinci Abdülhamid döneminin en önemli uzmanlarından olan Prof. Dr. Tufan Buzpınar yapmıştır. İngiltere bütün çabalarına rağmen ilk başta Filistin’e Yahudiler’i yerleştirmeyi başaramadı.

Devamını oku »

Amerikalı ünlü Yahudi akademisyen Prof. Norman Finkelstein, İsrail’in Gazze operasyonuna isyan etti. Yapılan katliama çok sert tepki gösteren Finkelstein, İsrail’in Gazze’de Holokost (Yahudi soykırımı) yaptığını söyledi.

Hem annesi hem babası Holokost’tan kurtulan Finkelstein, İsrail’in “delirdiğini” düşünüyor. Nazilerin II. Dünya Savaşı’nda Yahudilere yaptıkları ile İsrail’in Filistinlilere reva gördüğünü aynı kefeye koyan Finkelstein, “Gazze’de yapılan katliamdır, kıyımdır.” diyor. Finkelstein, yakınları soykırıma uğramış Amerikalı bir Yahudi olarak İsrail’e karşı hiçbir hissî bağ duymadığını, İsrail’in barış düşmanı bir ülke olduğunu kaydediyor.

Zaman’a konuşan Finkelstein, İsrail’in sadece Batı Şeria’nın kendisine verilmesi durumunda barış yapacağını savunuyor. Türkiye’nin Gazze katliamlarına verdiği tepkiyi ise olumlu buluyor. Bazı çevrelerin Başbakan Tayyip Erdoğan’a yönelik eleştirilerine karşı çıkan Finkelstein, “Kendisine en yüksek saygılarımı sunuyorum.” ifadesini kullanıyor.

Prof. Finkelstein, Holokost’un Yahudilerce istismar edildiğini anlattığı “Holokost Sanayi” kitabının yayınlanmasının ardından DePaul Üniversitesi’ndeki işinden olmuştu. İsrail de ünlü bilim adamının 10 yıl boyunca ülkeye girmesini yasaklamıştı.

Zaman’a telefonla mülakat veren Finkelstein, İsrail’in sadece Batı Şeria’nın kendisine verilmesi durumunda barış yapacağını savunuyor. Finkelstein’ın sorularımıza verdiği cevaplar şöyle:

İsrail bu operasyonu ile neyi amaçladı?

Temelde iki hedefi var. Birincisi Arap devletleri arasında korku yayarak caydırıcılık gücünü tekrar takviye etmek. Bu İsrail’in stratejik doktrininin temel ilkelerinden biridir. Arap ülkeleri İsrail’in büyük askerî kuvvetinden korkmalı, İsrail’in istediklerini yapmalı ve emirlerine itaat etmelidir.

İsrail’in caydırıcılık kapasitesi Mayıs 2000′de Hizbullah’ın işgalci İsrail ordusunu Güney Lübnan’dan çıkarması üzerine sarsılmıştı. Bu yenilginin hemen ardından İsrail caydırıcılığını tekrar tesis etmek için Hizbullah ile yeni bir savaş hazırlığına girdi. 2006′da uzun hazırlıklara ve harekatta hava kuvvetlerinin yoğun olarak kullanılmasına rağmen İsrail, Hizbullah’a karşı bir defa daha rezilane bir hezimet yaşadı.

Devamını oku »

NTV Tarih dergisiNTV, kitap yayıncılığındaki başarısını, dergicilik alanına taşımaya hazırlanıyor. Yeni aylık popüler tarih dergisi NTV Tarih, bugünü anlamak için geçmişte yaşananları belgeleriyle gözler önüne sermeyi amaçlıyor.

BUGÜNÜ ANLAMAK İÇİN TARİH
Dergi, yaşanan olayları olabildiğince dönemin şartları içerisinde değerlendirecek; geçmişe sadece bugün durduğumuz yerden değil, zamanın koşulları, sosyal yaşamı, insan ilişkileri ve alışkanlıkları içinden de bakacak. Tarihin kişiler ve olaylar özelinde ele alınacağı NTV Tarih’te, tayin edici ayrıntılar ortaya konulacak, klişe ve efsaneler aydınlatılmaya çalışılacak.

TOZLU RAFLARDAN 14 FARKLI DOSYA…
DOLU DOLU 20 FARKLI KÖŞE…

NTV Tarih’in içeriğini oluşturan konular, bağımsız araştırmacı ve akademisyenlerin birikim ve araştırmaları üzerinden, onların kaleminden, herkesin anlayabileceği bir dille aktarılacak. Orijinal içerikli ve yerli bir dergi olan NTV Tarih, bir yandan tarihin derinliklerinde kalmış konuları gündeme taşırken, öte yandan gündemdeki tartışmalara da tazeleyici ve bilimsel katkılar sunacak. Dergi; ilk kez gün ışığına çıkan belgelerden özel dosyalara, röportajlardan yerel tarihe, özel koleksiyonlar eşliğinde, son derece geniş, zengin ve ilgi çekici bir yelpazede yayın yapacak.

NTV Tarih ulusal ve uluslararası fark gözetmeden her tür tarihi, kültürel ve coğrafi değeri koruma amacıyla kamuoyuna bilgi verme ve yayınlarıyla tarih bilincinin gelişimine katkıda bulunmayı hedefliyor.

Devamını oku »

ETİKETLER

Hakkımda

İstanbul Üniversitesi Tarih mezunuyum. 2003-2008 yılları arasında Derkenar edebiyat dergisini yayınladım. Bir dönem yayınevlerinde editörlük yaptım. Hikâye yazıyorum ve seyrek olarak yayınlıyorum. Kitap, edebiyat ve tarih ilgi alanımdan çok ötede bir yerde. İngilizce biliyorum, Fransızcaya yıllar sonra yeniden başlıyorum. Evliyim.

Twitter

    Fotoğraflar

    OTTOMAN NAVY NAVIGATION (89)OTTOMAN NAVY NAVIGATION (80)OTTOMAN NAVY NAVIGATION (97)OTTOMAN NAVY NAVIGATION (79)