Müverrih

Kuruluşundan itibaren İstanbul’un fethine kadar olan 150 yıllık süreyi üç döneme ayırabiliriz;

• Marmara sahillerine ulaşma ve denizci beyliklerle temasla başlayan denizlerle tanışma: Türklerin denizlerle karşılaşması Anadolu’nun ilk fetih yıllarına kadar uzanır. 1085’te İzmir ve civarını fetheden Çaka Bey ilk defa ciddi olarak denizlerde hareket başlatan Türk beyi olmuştur. Midilli, Sakız, Sisam, Rodos gibi stratejik önemi olan adaları fetheden Çaka Bey Bizans’a karşı varlığını başarıyla korumuş Türk denizciliğine örnek olmuştur.

Selçuklular’ın Alanya’da kurdukları tersane ile Akdeniz için, Sinop’ta kurdukları tersane ile Karadeniz için bir donanma hazırladıklarını ve Anadolu’nun Akdeniz sahillerini koruma altına aldıklarını; Karadeniz’de Kırım’a kadar sefer düzenlediklerini biliyoruz. Selçuklular’dan sonra kurulan bazı beylikler de deniz faaliyetlerini ihmal etmemişlerdir. Aydınoğulları beylerinden Gazi Umur Bey kurduğu güçlü donanmayla Kıbrıs ve Girit’e, Ege sahillerini Venedik saldırılarına karşı korumak için de Bozcaada, Sakız Adası ve Gelibolu’ya seferler düzenlemiştir. Osmanlılar kendilerine öncülük eden Batı Anadolu’da kurulmuş olan denizci beyliklerin mirasından yararlandılar. Bu beylikler; Menteşeoğulları, Aydınoğulları, Saruhanoğulları ve Karesioğullarıdır. Osmanlılar Karesi Beyliği’ni sınırlarına kattıktan sonra (1347-1348) denizlere ulaşınca bir donanmaya sahip olma ihtiyacını ilk defa ciddi olarak hissettiler.

Devamını oku »

Osmanlı Devleti’nin erken döneminde hat sanatı, beyliğin yerleştiği coğrafi konum ve takip ettiği kültürel miras itibariyle Anadolu Selçuklu devrinin izlerini taşımaktadır. Konya, Sivas, Kayseri, Manisa, Bursa, Amasya ve Edirne gibi Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Beyliğinin önemli kültür ve sanat merkezleri, Yakut el-Musta’sımı ve onun yetiştirdiği Ahmed b. Mahmud es Sayrafi, Yahya es-Sofi, Ergun b. Abdullah el-Kamili gibi hattatların uslubunda yazı öğretilen şehirlerdi. Bu dönemden günümüze ulaşmış yazma eserler, Kur’an-ı Kerim’ler ve mimari eserlerdeki kitabeler, Osmanlı’nın kuruluşundan İstanbul’un fethine kadar hat sanatında Yakut uslubunun sürdüğünü ispatlamaktadır.

Devamını oku »